Lazer Epilasyon Hakkında

Lazer epilasyon en sık uygulanan kozmetik medikal işlemlerden biridir. Alexandrite lazer (755 nm), Diode lazer (808-810 nm) ve neodymium-doped yttrium aluminum garnet (Nd:YAG; 1064 nm) lazer kıl azaltmada yaygın olarak kullanılan, etkili cihazlardır. Bu cihazların tümü seçici fototermoliz prensibiyle çalışır. En iyi klinik sonucu, en az yan etkiyle elde etmek için en uygun dalgaboyu, enerji ve atım süresi seçilmelidir. Bu nedenle de tüm bu parametreler, her hasta için, her seansta ve her farklı vücut bölgesi için doğru seçilmelidir. Deneyimli ellerde sonuçlar memnun edicidir. Lazer epilasyonun uzun sureli sonuçlarının değerlendirilmesi ve zor hastalarda tedavi seçeneklerinin tespiti için çok-merkezli, prospektif, çift-kör ve kontrol grubu içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. 

 
ANAHTAR KELİMELER: Lazerler; Saç kaldırma ( sökme ) ; Gözden geçirme  
 
ABSTRACT

Laser depilation is one of the most commonly used cosmetic medical procedures. The Alexandrite laser (755 nm), Diode laser (808-810nm) and neodymium-doped yttrium aluminum garnet (Nd:YAG; 1064 nm) are the widespread, effective lasers for hair reduction. Those devices run on the principle of selective photothermolysis. Appropriate wavelength, energy and shot should be selected in order to get best outcome with minimum side effect, therefore these parameters should be set up for each body region in each session of each patient. Outcomes are satisfactory if the procedure is performed by experienced professionals. Multi-center, prospective, controlled and double blinded studies are required in order to examine long-term results of laser epilation and determine therapy options for challenging cases. 
 
KEY WORDS: Lasers; Hair Removal; Review; 
   
 
Lazer epilasyon işlemleri; 1996 yılında Food and Drug Administration (FDA)’ dan kalıcı kıl azaltması onayını aldıktan bu yana hızla artıp, günümüzde en sık uygulanan kozmetik işlemlerden bir tanesi olmuştur.
Lazer epilasyon Türkiye’de de çok yaygın olarak uygulanmaktadır. Yaygınlığın bir nedeni hirsutizmve hipertrikoz iken; diğer bir neden ise  toplumsal önyargılar ve medya figürleri nedeniyle gür saçlı-kılsız vücutlu bireylerin “beğenilmeye layık” olduğu algısı oluşması ve bu algı sonucunda kadın/erkeklerin artmış kıl miktarı olmasa dahi vücut kıllarının yok olmasını istemeleridir. Sonuç olarak lazer epilasyonun tüm popülasyonu ilgilendiren bir uygulama olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

 

GENEL BAKIŞ

Lazer epilasyon uygulamalarında temel prensip selektif fototermolizdir (1) . Bu mekanizma ile ışık enerjisinin hedef kromofor olan melanin tarafından emildikten sonra ısıya dönüşmesi ve bu ısının çevre dokudaki kıl kök hücrelerini hasarlaması amaçlanır. Yok edilmeye çalışılan kıl kök hücreleri; kıl folikülünün derin kısmında ve errektör pili çıkıntısına yakın dış kök kılıfında yerleşen pigmentsiz hücrelerdir. Bu kök hücreler saç gövdesinin üretilmesini sağlarlar.

Hayvan deneylerinde pigmentli kıl kökleri anagen fazda lazer ışınına duyarlı iken, katagen ve telogen fazlarda dirençli bulunmuştur (2) . Ancak, insanlarda lazer epilasyon etkinliğini her zaman saç büyüme döngüsü ve kılın melanin içeriği etkisi altında olmadığı saptanmış, bunun nedeninin hayvan modelinden farklı olarak insan kıl folikülünün her fazında lazer ışınını emecek kadar melanin olduğu düşünülmüştür (3) . Bununla birlikte içerdikleri melanin miktarı farklı olduğu için aynı seans sonunda bir kısım kıl follikülü kalıcı hasarlanırken bazılarının daha az etkilendiği pratik uygulamalarda görülebilmektedir. Ayrıca lazer epilasyon sırasında ısı etkisi ile peribulbar alandaki vasküler yapının hasarlanmasının da kıl yok etmede rol oynadığı gösterilmiştir (4) .

Bir başka çalışmada lazer uygulaması sonrasında yapılan histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeler sonrası kıl şaftının termal ısıyla yok olduğu, ancak kıl folikülünün immünhistokimyasal yapısının genellikle aynı kaldığı saptanmıştır. Bu nedenle,  lazer sistemlerinin kıl kök hücrelerini yok ederek değil fonksiyonlarında değişikliğe yol açarak etki ediyor olabileceğini öne sürülmüştür (4) . Lazer epilasyonun kesin mekanizmasının anlaşılması için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
                   

              
Lazer epilasyon uygulaması sırasında değiştirebilir parametreler;
 

1) Dalga Boyu

Dalga boyunun lazer epilasyondaki en önemli değiştirilebilir parametre olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Dalga boyu, lazer cihazının etki ettiği derinliği, melanine selektivitesini belirler ve cihazlar dalga boylarına göre adlandırılırlar. Dalga boyu arttıkça lazer ışınının penetrasyon derinliği artar. Günümüzde lazer epilasyon için Ruby lazer( 694 nm) Aleksandrite lazer(755nm), Diod lazer (808-810nm) ve neodymium-doped yttrium aluminum garnet (Nd:YAG; 1,064 nm) lazer kullanılmaktadır.

Ruby lazer melanin selektivitesi en yüksek lazer olup aynı zamanda epilasyon için kullanılan ilk lazerdir.
Fakat deriye penetrasyonu yalnızca 2 mm civarındadır bu derinlik vücudun pek çok bölgesindeki kıl folikülüne etki etmek için yeterli değildir (5) .   Bunun yanı sıra Ruby lazerin yüksek melanin selektivitesi epidermis hasarı ihtimalini artırır (6) . Bu nedenle Ruby lazer artık epilasyonda kullanılmamaktadır.  Melanin selektivitesi açısından Ruby lazerden sonra sıra ile Aleksandrite, Diod ve Nd: yag lazerler gelir (6,7) .

Bu dalga boylarında pek çok farklı markanın ürettiği lazer cihazı vardır. Literatürde farklı dalga boylarında cihazların etkinliğini karşılaştıran çalışmalar mevcut olmakla beraber ne yazık ki çalışma sonuçları birbiriyle çelişmektedir. Kliniğimizin deneyimi uygun hastalarda Aleksandrite (755nm) lazerin daha etkili olduğu, ancak cilt tipi 3- 4 olan ve/veya bronz hastalarda Diod ( 808-810nm ) ve Nd:YAG (1064nm) lazerlerin  daha güvenli olduğu yönündedir.
 


2) Enerji

Enerji her bir atışta lazer cihazından belli bir doku alanına gönderilen akım gücünün J/cm2 cinsinden tanımlanmasıdır.  Enerjinin artışı etkinlikle doğru orantılıdır (8,9) . Ne yazık ki dokuya verilen enerji arttıkça yan etki ihtimali de artar. En iyi epilasyon sonucunu elde etmek için epidermiste hasar oluşturmayacak en yüksek doz verilmelidir. Cihaz üreticilerin her cihaz için yeni başlayanlar için önerdikleri dozlar vardır. Fakat uygulama dozları her hasta için, her seans için, her farklı vücut bölgesi için farklı olabilir, tedavi her zaman bireyselleştirilebilir. Etkili dozu saptanmasında uygulama sırasında perifolliküler eritem ve ödem görülmesi kriter olarak alınabilir. (7) .

 


3) Atım Süresi

Atım süresi, lazer ışığın maruz kalınan süredir. Epilasyon cihazlarında milisaniye(ms) ile ölçülür. (6) . Pek çok cihazda ışının verilme süresi ayarlanabilmektedir. Bronz ve koyu tenli hastalarda epidermisi korumak için atım süresi ayarlanabilen cihazlarda atış süresini uzatmak önerilmektedir. İnsan terminal kılı için tahmin edilen termal gevşeme zamanının 3 ms -300 milisaniyedir, bu nedenle epilasyonda kullanılan lazer cihazları 3 ms ile 300 ms arasında değişen atım sürelerine sahiptir (10,11) .  
 


4) Başlık Büyüklüğü

Başlık büyüklüğü, lazer ışık demetinin enine kesitinin çapıdır ve bu çap uygulanan enerjinin yoğunluğunu belirler. Lazer ışını deriye gönderildiğinde; ışınların bir kısmı deriden yansır, bir kısmı dokudan geçer ve dağılır, kalan kısmı ise doku tarafından emilerek ısı enerjine dönüşür. Başlık büyüklüğü arttıkça lazer ışının ulaşacağı derinlik, doku tarafından emilip ısıya dönüşecek enerji miktarı dolayısıyla da etkinlik artmaktadır (6,7,12,13) . Nouri ve ark. long-pulsed Alexadrite lazer ile yaptıkları çift kör, randomize çalışmada koltuk altlarından birine 12 diğerine 18 mm başlık büyüklüğü kullanmak dışında tamamen aynı prosedürle epilasyon uygulamış ve a 18’lik başlık kullanılan koltuk altında diğerine kıyasla %10 daha fazla kıl azalması saptamışlardır (12) .
 Ayrıca başlık büyüklüğünün artması her atışta daha fazla alanın etkilenmesini sağladığı için uygulamanın daha kolay ve daha hızlı olmasını sağlamaktadır.
 


5) Soğutma

Lazer epilasyon uygulamalarında hedef kıl içerisindeki melanin olmakla beraber, atım sırasında epidermisteki melanin de bu ışınları tutar ve ısıya dönüştürür. Bu nedenle özellikle koyu tenli bireylerde ve özellikle yüksek enerji kullanıldığında epidermisin de ısıdan zarar görmesi ihtimal dahilindedir. İşlem sırasında epidermisin soğutulması bu bölgeye zarar vermeden daha derinde yerleşen kıl şaftının etkilenebilmesine olanak sağlar (14) . Bu soğutma için işlem öncesi veya sırasında kontak soğutma, kriyojen gaz, soğuk hava üfleyen cihazlar kullanılabilir. Lazer tedavileri sırasında epidermisin aktif soğutma sistemleri ile korunması, yan etki riskini azaltır, hasta daha az ağrı duyacağından etkinlik için gerekli yüksek dozlara çıkılmasını sağlar.

 
6)  Uygulama Sonrası Bakım

Lazer uygulaması sonrası perifolliküler eritem ve ödem gelişmesi beklenir. Bu ödem ve eritem kendiliğinden dakikalar- birkaç gün içinde geriler. Gerileme süresi kadınlarda genellikle erkeklerden daha kısadır (15) . Bu farklılık cinsiyetler arasındaki ortalama kıl çapı farklılığından kaynaklanıyor olabilir. Pratik uygulamada buz uygulaması ve topikal steroidler ile bu süre azaltılarak hasta konforu arttırılabilir. İnflamasyonun mevcut olduğu bu dönem içerisinde güneşten korunmanın önemi de hastalara anlatılmalıdır.
   
 

Lazer epilasyon uygulaması sırasında değiştirilemeyen parametreler;
 
Lazer epilasyon uygulaması sırasında değiştirilemeyen esas parametre hasta özellikleridir. Lazer epilasyonda en başarılı sonuç ideal hasta ile alınır. İdeal hasta; beyaz tenli, bronz olmayan,  siyah ve kalın kılları olan, hormonal bozukluğu olmayan, 35 yaşından büyük ve lazer epilasyon uygulamasından gerçekçi beklentileri olan hastadır.

Cilt tipi 3-4 veya bronz olan hastalarda, epidermistede yoğun melanin mevcuttur, yanık oluşturma riski  nedeniyle etkili lazer dozlarına çıkılamayabilir, bu da sonuç elde etmeyi zorlaştırır. Bronzlaşmış hastalarda ten renginin açılmasını beklemek ve/veya renk açıcı tedavi vermek etkinliği artırabilir.

Lazer epilasyon kıl folikülindeki melanini hedeflediği için bu bölgede yeterli melanin içermeyen hastalarda etki oranı düşüktür. Beyaz kılları olan hastalarda hiç sonuç alınmayacağı hastaya anlatılmalıdır. Kızıl ve sarı kıllarda sonuç aldığını söyleyen yayınlar bulunmakla beraber genel kanı bu grupta çok başarılı sonuçlar alınmadığı yönündedir (7) . Ne yazık ki kliniğimizin deneyimi de bu yöndedir.
 
 
ZOR HASTALARA YAKLAŞIM

Lazer epilasyonda tedavinin etkinliği ve etkinliğin arttırılmasına dair çalışmaların gözden geçirilmesi ve bu gözlemle bir sonuca varılması oldukça zordur. Çalışmaların birçoğu randomize değildir, kimisi kontrol grubu içermemektedir, farklı vücut bölgelerinde çalışılmıştır, lazer öncesi farklı tüy kısaltma/yok etme teknikleri kullanılmıştır, başlık büyüklüğü, atım süresi ve enerjisi farklıdır, seans sayısı ve aralıkları değişmektedir, lazer tedavisi bitiminden sonraki izlem süresi çalışmacılar arasında oldukça farklıdır. Tüm bu nedenler geçmişteki çalışmalar önderliğinde bir harita çizmeyi neredeyse imkansız hale getirmektedir.
 
Hormonal bozukluk : Hormonal bozukluğu olan hirsut kadınlarda lazer epilasyonun daha az başarılı olduğuna dair genel bir kanı olmakla beraber çalışmalarda bu hasta grubunda lazer epilasyonun anksiyete ve depresyonu azaltmada etkili olabileceği ve özellikle seans sayısı arttıkça hastaların sonuç memnuniyetinin arttığı görülmüştür (9,16) . Bu hasta grubunda medikal tedavi ile eş zamanlı lazer uygulaması planlanabilir.
 
Açık renk/beyaz kıl : Lazer epilasyon cihazlarının etkisizliğinin nedeni bu kılların melanin miktarlarının yetersizliğidir. Melanin solüsyonları ile bölgenin melanin açısından zenginleştirilmesi için Lipoxome adı verilen melanin içeren lipozomal kapsüllerin topikal kullanıldığı bir araştırmada, melanin uygulanan ve uygulanmayan bölgeler arasında istatisliksel olarak anlamlı fark saptanmış olsa da uygulamadaki ek çaba ve maliyete bakıldığında sonuç hayal kırıklığı olarak değerlendirilmiş (17)

Beyaz kıl içeren bölgenin ışığa duyarlılığını arttırmak amacı ile fotodinamik tedavi denenmiş; 5 ALA ( amino levulinic acid) ile 3 saat kapamayı takiben, 630 nm dalga boyunda argon- pumped dye lazer ile 200 j/cm2 ile atış yapılmış. Tek seans uygulamadan 6 ay sonra %40 kıl kaybı mevcutmuş (18) . Çalışmanın yalnızca 12 hastadan oluşması ve kontrol grubu içermemesi çalışmanın dezavantajları arasındadır. Bu yüksek başarı oranının yanı sıra bu tür tedavinin ağrılı, epidermal hasar ve postinflamatuvar hiperpigmentasyon riski taşıdığı unutulmamalıdır  (19) .
 
Koyu ten rengi : Tip 4-5 hastalar ya da bronzlaşmış hastalar lazer epilasyon sırasında epidermal melaninin lazer enerjisini tutması sonucu, yanık ve pigmentasyon bozuklukları için daha yüksek risk altındadırlar (20) . Ayrıca teorik olarak enerjinin epidermiste daha fazla tutulması asıl hedef olan kıl folikülüne daha az enerji ulaşmasına neden olabilir (20) .  Bu hasta grubunda düşük enerji, uzun atım süreleri ve iyi bir epidermal soğutma yan etkileri azaltıp etkinliği arttıracaktır. Koyu ten renkleri için FDA onayı olan lazerler  Diod ve Nd:YAG lazerlerdir (21) . İki lazer kendi aralarında değerlendirildiklerinde Nd-YAG yan etki profili açısından daha iyiyken, Diod lazer kısa dalga boyu nedeniyle daha etkin olabilir (20,22,23) . Bu hasta grubunda seans öncesi deneme atışları yapıp geç yan etkiler açısından 1-2 gün beklemek faydalı olacaktır (20) . Klinik olarak etkin bir lazer seansının göstergesi olan perifolliküler eritem ve ödemin bu grupta çok belirgin olmayabileceği akılda tutulmalıdır. Yine işlem sırasında her zamankinden farklı bir acı tarifleyen hastalar mutlaka yanık açısından değerlendirilmelidir. Daha düşük enerji dozları kullanılabildiği için seans sayısının artabileceği hastaya anlatılmalıdır.
 
Az seansta daha çok kılı yok etmek için: Başarıyı artırmak için farklı yöntemler denenmiş. Başarıyı artırmak için epilasyon öncesi tüm kılları anagen fazda senkronize etmeyi amaçlandığı bir çalışmada, hastaların sırtında 4 adet 2.5cm’lik alan belirlenmiş. Lazer epilasyon uygulamasından 2 hafta önce; bu 4 alanın 2’sine traşlama, 2’sine ağda uygulanmış. Long-pulsed Alexandrite lazer uygulanan hastaların 1 ay sonraki değerlendirilmelerinde kontrol bölgeleri arasında fark bulunmazken, lazer uygulanan alanlar değerlendirildiğinde ağda uygulanan bölgede daha az kıl çıkışı izlenmiş (24) .

Daha az sayıda seansla kılların kabul edilebilir miktara indirilmesi ve seansların arasındaki zamanın uzatılması amaçlanarak lazer uygulaması ile yüz hirsutizminde FDA onaylı olan eflornithine cream ile kombinasyonu denenmiş. Eflornithine ornitin dekarboksilaz enziminin geri dönüşümsüz blokeridir, bu blokajla hızlı bölünen dokuların yapıtaşlarından olan poliaminlerin azalmasına yol açar. Yapılan çalışmalarda lazer tedavilerine eklenmesinin tedavi başarısını arttırdığı görülmüş (25,26) . Kremin etkinliği açık renk kıllarda da gözlendiği için özellikle beyazlamış kılları da olan hastalarda kullanımı artmış hasta memnuniyeti sağlayabilir.

Aynı seansta ya da birbirini izleyen seanslarda lazer kombinasyonları ile etkinliğin arttırılması hedeflenmiş. Kombinasyon tedavileri tek başına tedaviye üstün bulunmamış, üstelik kombinasyon tedavilerinde daha fazla yan etki ve ağrı bildirilmiş (13,27-29) .
   
KOMPLİKASYONLAR

Komplikasyon görülme oranı %2-10 oranında bildirilmektedir (15,30) . Lazer uygulaması sırasında uygun olmayan parametre seçimi (dalga boyu, atım süresi, akım), epidermal soğutmanın yeterli olmaması nedeniyle epidermiste ısı hasarı oluşur. Lazer enerjisinin fazla geldiği durumlarda hasta işlem bölgesinde uzun süren sızlama ve yanma hissettiğini belirtebilir, bölgede yanığa bağlı kahverengi lekeler oluşur, kişiden kişiye değişen sürelerde kabuklar dökülür ve geride hipopigmente lekeler kalır. Renk değişiklikleri sıklıkla geçicidir, ancak bazen kalıcı olabilir. Bu komplikasyonun geliştiği hastalar sıklıkla uygulama sırasında da çok ciltlerinde diğer uygulamalarda hissettiklerinden farklı bir acı ve yanma hissettiklerini belirtirler, bu nedenle uygulama sırasında hastaların uyarılarını dikkate almak faydalı olabilir. Hastanın her lazer seansında hekim tarafından cilt rengi ve güneş maruziyeti açısından değerlendirilmesi önemlidir. Bu cilt yanıkları; kullanılan enerji ve dalga boyuna göre basit renk değişikliği, bül ve hatta skar formasyonuna yol açabilir.          

Paradoksal kıl artışı lazer yapılan saha veya komşuluğunda kıl sayı ve/veya yoğunluk ve/veya renk ve/veya çapında sayısındaki artış olarak tanımlanmıştır (30) . Çalışmalarda lazer uygulamaları sırasında %0.6 ile %33 arasında oranda paradoksal hipertrikoz bildirilmiştir (31-33) . Tanımlanmış hastalar genellikle koyu tenli ( FitzPatrick tip 3-4) genç kadın hastalardır ve lazer uygulaması sıklıkla yüze yapılmıştır (30) . Mekanizması tam anlaşılamayan bu durumun tedavisinde yine lazer epilasyon önerilmektedir. Şüphelenilen nedenlerden biri kıl folikülünün yok olmasına neden olmayacak düşük ısının uyarılmaya neden olabileceğidir bu nedenle daha yüksek akımlı lazer uygulaması, lazer alanının farklı akın ve atım süreleri ile birden fazla kez taranması, lazer yapılacak alanın komşu alanlarının buz paketleriye korunulması önerilmektedir (8,34) .

Bunun dışında lazer uygulamasının daha az sıklıkta terleme artışına, ürtikere, akneiform erüpsiyonlara, lökotrikoza, retiküler eriteme follikülite ve tromboflebite yol açabildiği bildirilmştir (7,35-40) .

Kaş uygulamaları sırasında gözde hasarlanma gelişebildiği bildirilmiş olsa da vakaların tama yakınında hastanın koruyucu gözlük ve/veya koruyucu kalkan takmadığı bildirilmiştir (41,42) . Lazer uygulamasınında etkinliğin 3-4 mm derinliğe kadar indiğinin göz kapağı uygulamarında bu derinliğin göz küresine tekabül ettiğinin unutulmaması gerekir. Uygulama sırasında hastanın gözünde ağrı tariflemesi çok önemli bir işarettir (43) .
 


LAZER EPİLASYONU KİMLER UYGULAMALIDIR?

Her ne kadar kozmetik bir uygulama olarak algılansa da, bu işlem bir medikal kozmetik uygulamadır ve bu nedenle lazer öncesi hastanın bir hekim tarafından değerlendirmesi çok önemlidir. Kıl artışı bir endokrin sorunun işaretçisi olabileceği gibi bir paraneoplastik sendromun parçası ya da sistemik bir hastalığın kutanöz bulgusu olarak da da karşımıza çıkabilir. Hastanın altta yatan fotoduyarlılık yaratan ya da köbnerizasyon riski taşıyan bir hastalığının bulunması da ihtimal dahilindedir. Hastanın hipertrofik skar ve keloid öyküsü varsa doz ayarlamasında dikkatli olunacaktır. Muayenesinde herpes ya da deri enfeksiyonları mevcutsa lazer epilasyon ertelenip, hasta tedavi edilecektir. Hastanın kullanmakta olduğu reçeteli ilaçların yanı sıra aldığı ek vitamin vb sorgulanıp değerlendirilecektir. Uygun hasta seçiminde, hastayı bilgilendirmede, doğru işlemin yapılmasında ve daha sonra oluşabilecek komplikasyonların tedavisinde bir hekimin olması kaçınılmazdır. Hekim hastayı mutlaka muayene etmeli, lazer epilasyona uygunluk açısısından değerlendirip, hastanın gerçekçi beklentileri olmasını sağlamalı, sorularına cevap vererek hastayı aydınlatmalı, uygun cihazı ve dozu belirlemelidir. Lazer uygulamaları Türkiye’deki  Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Yönetmeliği ile düzenlenmiştir, ve mevcut yönetmeliğe göre lazer epilasyon yalnızca hekim tarafından yapılabilir, aksi durumda yasal işlem başlatılır. Pratikte ise durum arapsaçıdır. Yönetmelikler lazer değil ama IPL (fotoepilasyon) cihazlarının kullanımı için estetisyenlere izin verilmiştir. Türk Dermatoloji Derneği’nce bu izin dava edilmiş ve Danıştay tarafından durdurma kararı alınmış olmasına rağmen; 06.12.2012 tarihinde İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin yönetmelikte yapılan değişiklik ile fotoepilasyon işlemlerinin güzellik salonlarında doktor gözetimi olmaksızın yapılabilmesine izin verilmiştir. Bu konuda Danıştayın durdurma kararı olmasına rağmen bu şekilde yönetmelik çıkmasını Türk Dermatoloji Derneği tekrar yargıya taşımıştır. Sonuç beklenmektedir. IPL de lazer cihazları ile benzer mekanizma ile çalışmakta, lazer epilasyonda görülebilecek tüm komplikasyonlara neden olabilmektedir (44,45) . Yapılan çalışmalarda bu yan etkilerin azaltılması için uygulamaların doktor kontrolünde yapılması gerektiği belirtilmektedir (46,47) Kişisel kanaatim; lazer epilasyon işleminin doktor tarafından hastanın değerlendirilmesi, bilgilendirilmesi, ayrıntılı muayenesini takiben, doktorun verdiği order çerçevesinde ve doktor yakın takibinde, eğitilmiş sağlık personeli tarafından yapılabileceği yönündedir. İşlem sırasında ve sonrasında gelişebilecek tüm komplikasyonlar hekimin sorumluluğunda olmalıdır.
 
 

SONUÇ

Lazer epilasyon için başvururan hastanın yaş, cinsiyet, deri rengi, kıl çap ve dağılımı, kıl rengi, kıl yoğunluğu, ek hastalıkları, kullanmakta olduğu ilaçlar ve belki de en önemlisi hastanın lazer uygulamasından beklentisi hekim tarafından dikkatli ve ayrıntılı olarak değerlendirilmeli ve düzenli kayıt tutulmalıdır. Lazer epilasyon uygulanacak bölgenin fotoğraflanması ve mümkünse fototrikogram yapılmasının, hastanın objektif takibi açısından faydalı olacağı kanaatindeyiz.

Hastanın lazerden beklentisinin iyice anlaşılması ve hastaya gerekli bilginin verilmesinin gelecekte ortaya çıkabilecek mediko-legal sorunların azaltılmasında etkili olabileceğini düşünüyoruz. FDA firmaların lazerlerin “kıllarda kalıcı yok olma” değil “kıllarda kalıcı azalma” sağlayan cihazlar olduğunu kabul etmiştir. Kalıcı kıl azalması uzun dönem izlemde tekrar çıkan kıl sayısında azalma olarak tanımlanır. Takip süresi bir kıl folikülünün büyüme döngüsünden uzun olmalıdır bu süre de vucut bölgesine göre değişmekle beraber 4-12 aydır. Bölgedeki tüm kılların etkilenmesi amaçlanmaz. Lazer epilasyon kısa dönem için geçici tam kıl kaybına neden olurken, uzun dönemde kısmi kalıcı kıl kaybı sağlar. Bununla birlikte lazer epilasyon seansları arttıkça kıl döngüsü süresi uzar (48) . Kıl döngüsü süresinin uzaması hastaların geçici tam kıl kaybı sürelerini uzatır, birçok hasta için bu durum memnuniyet vericidir, hastalara gerekli açıklamalar yapılarak lazer epilasyon bazı hastalarda kalıcı kıl kaybı hedeflenmeden de kullanılabilir. Hormonal bozukluğu olan hastalarda eş zamanlı tedavi vermek, bronzlaşmış hastalarda açılmasını beklemek öncesinden açıcı tedavi vermek etkinliği artırabilir

İşlem öncesi hastadan aydınlatılmış onam alınması çok önemlidir. Bu onam formunda uygulamanın muhtemel yan etkileri ayrıntılı olarak belirtilmeli, hastanın formu sadece imzalaması için değil okuması ve sorular sorması için teşvik edilmelidir. Hastaya lazer epilasyona gelmeden önce yapması ve yapmaması gereken uygulamaları (bronzlaşma, kılları kökten alan uygulamalarda bulunma), lazer sonrası gelişebilecek yan etkiler hakkında bilgi, yan etki gelişmesi durumunda klinikle bağlantıya geçmesini sağlayacak iletişim bilgilerini içeren bir doküman verilmesi önerilir. 

En iyi klinik sonucu, en az yan etkiyle elde etmek için en uygun dalgaboyu, enerji ve atım süresi  seçilmelidir. Bu nedenle de tüm bu parametreler, her hasta için, her seansta ve her farklı vücut bölgesi için doğru seçilmelidir. Deneyimli ellerde sonuçlar memnun edicidir. Lazer epilasyonun uzun sureli sonuçlarının değerlendirilmesi ve zor hastalarda tedavi seçeneklerinin tespiti için çok-merkezli, prospektif, çift-kör ve kontrol grubu içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.
 
   
Referanslar

1. Altshuler GB, Anderson RR, Manstein D, Zenzie HH,Smirnov MZ. (Extended theory of selective photothermolysis). Lasers Surg Med 2001; 29 (5): 416-32.
2. Lin TY, Manuskiatti W, Dierickx CC, Farinelli WA, Fisher ME, Flotte Tet al. (Hair growth cycle affects hair follicle destruction by ruby laser pulses). J Invest Dermatol 1998; 111 (1): 107-13.
3. Liew SH, Grobbelaar AO, Gault D, Green C,Linge C. (Ruby laser-assisted hair removal: a preliminary report of the correlation between efficacy of treatment and melanin content of hair and the growth phases of hair at a specific site). Ann Plast Surg 1999; 42 (3): 255-8.
4. Orringer JS, Hammerberg C, Lowe L, Kang S, Johnson TM, Hamilton Tet al. (The effects of laser-mediated hair removal on immunohistochemical staining properties of hair follicles). J Am Acad Dermatol 2006; 55 (3): 402-7.
5. Rochat A, Kobayashi K,Barrandon Y. (Location of stem cells of human hair follicles by clonal analysis). Cell 1994; 76 (6): 1063-73.
6. Zandi S,Lui H. (Long-term removal of unwanted hair using light). Dermatol Clin 2013; 31 (1): 179-91.
7. Ibrahimi OA, Avram MM, Hanke CW, Kilmer SL,Anderson RR. (Laser hair removal). Dermatol Ther 2011; 24 (1): 94-107.
8. Grossman MC, Dierickx C, Farinelli W, Flotte T,Anderson RR. (Damage to hair follicles by normal-mode ruby laser pulses). J Am Acad Dermatol 1996; 35 (6): 889-94.
9. Clayton WJ, Lipton M, Elford J, Rustin M,Sherr L. (A randomized controlled trial of laser treatment among hirsute women with polycystic ovary syndrome). Br J Dermatol 2005; 152 (5): 986-92.
10. Casey AS,Goldberg D. (Guidelines for laser hair removal). J Cosmet Laser Ther 2008; 10 (1): 24-33.
11. Hovenic W,DeSpain J. (Laser hair reduction and removal). Facial Plast Surg Clin North Am 2011; 19 (2): 325-33.
12. Nouri K, Chen H, Saghari S,Ricotti CA, Jr. (Comparing 18- versus 12-mm spot size in hair removal using a gentlease 755-nm alexandrite laser). Dermatol Surg 2004; 30 (4 Pt 1): 494-7.
13. Davoudi SM, Behnia F, Gorouhi F, Keshavarz S, Nassiri Kashani M, Rashighi Firoozabadi Met al. (Comparison of long-pulsed alexandrite and Nd:YAG lasers, individually and in combination, for leg hair reduction: an assessor-blinded, randomized trial with 18 months of follow-up). Arch Dermatol 2008; 144 (10): 1323-7.
14. Zenzie HH, Altshuler GB, Smirnov MZ,Anderson RR. (Evaluation of cooling methods for laser dermatology). Lasers Surg Med 2000; 26 (2): 130-44.
15. Kulkin JM,Flash S. (Laser hair removal). Obstet Gynecol Clin North Am 2010; 37 (4): 477-87, vii.
16. McGill DJ, Hutchison C, McKenzie E, McSherry E,Mackay IR. (Laser hair removal in women with polycystic ovary syndrome). J Plast Reconstr Aesthet Surg 2007; 60 (4): 426-31.
17. Sand M, Bechara FG, Sand D, Altmeyer P,Hoffmann K. (A randomized, controlled, double-blind study evaluating melanin-encapsulated liposomes as a chromophore for laser hair removal of blond, white, and gray hair). Ann Plast Surg 2007; 58 (5): 551-4.
18. Grossman MC, Wimberly J, Dwyer P, Flotte TJ,Anderson RR. (PDT for hirsutism.). Lasers Surg Med 1995; 7(suppl): 44.
19. Uebelhoer NS,Dover JS. (Photodynamic therapy for cosmetic applications). Dermatol Ther 2005; 18 (3): 242-52.
20. Battle EF, Jr.,Hobbs LM. (Laser-assisted hair removal for darker skin types). Dermatol Ther 2004; 17 (2): 177-83.
21. Adrian RM. (Vascular mechanisms in laser hair removal). J Cutan Laser Ther 2000; 2 (1): 49-50.
22. Alster TS, Bryan H,Williams CM. (Long-pulsed Nd:YAG laser-assisted hair removal in pigmented skin: a clinical and histological evaluation). Arch Dermatol 2001; 137 (7): 885-9.
23. Li R, Zhou Z,Gold MH. (An efficacy comparison of hair removal utilizing a diode laser and an Nd:YAG laser system in Chinese women). J Cosmet Laser Ther 2010; 12 (5): 213-7.
24. Lehrer MS, Crawford GH, Gelfand JM, Leyden JJ,Vittorio CC. (Effect of wax epilation before hair removal with a long-pulsed alexandrite laser: a pilot study). Dermatol Surg 2003; 29 (2): 118-22; discussion 22-3.
25. Hamzavi I, Tan E, Shapiro J,Lui H. (A randomized bilateral vehicle-controlled study of eflornithine cream combined with laser treatment versus laser treatment alone for facial hirsutism in women). J Am Acad Dermatol 2007; 57 (1): 54-9.
26. Smith SR, Piacquadio DJ, Beger B,Littler C. (Eflornithine cream combined with laser therapy in the management of unwanted facial hair growth in women: a randomized trial). Dermatol Surg 2006; 32 (10): 1237-43.
27. Nilforoushzadeh MA, Naieni FF, Siadat AH,Rad L. (Comparison between sequentional treatment with diode and alexandrite lasers versus alexandrite laser alone in the treatment of hirsutism). J Drugs Dermatol 2011; 10 (11): 1255-9.
28. Rao J,Goldman MP. (Prospective, comparative evaluation of three laser systems used individually and in combination for axillary hair removal). Dermatol Surg 2005; 31 (12): 1671-6; discussion 7.
29. Khoury JG, Saluja R,Goldman MP. (Comparative evaluation of long-pulse alexandrite and long-pulse Nd:YAG laser systems used individually and in combination for axillary hair removal). Dermatol Surg 2008; 34 (5): 665-70; discussion 70-1.
30. Desai S, Mahmoud BH, Bhatia AC,Hamzavi IH. (Paradoxical hypertrichosis after laser therapy: a review). Dermatol Surg 2010; 36 (3): 291-8.
31. Alajlan A, Shapiro J, Rivers JK, MacDonald N, Wiggin J,Lui H. (Paradoxical hypertrichosis after laser epilation). J Am Acad Dermatol 2005; 53 (1): 85-8.
32. Moreno-Arias GA, Castelo-Branco C,Ferrando J. (Side-effects after IPL photodepilation). Dermatol Surg 2002; 28 (12): 1131-4.
33. Uyar B,Saklamaz A. (Effects of the 755-nm Alexandrite laser on fine dark facial hair: review of 90 cases). J Dermatol 2012; 39 (5): 430-2.
34. Willey A, Torrontegui J, Azpiazu J,Landa N. (Hair stimulation following laser and intense pulsed light photo-epilation: review of 543 cases and ways to manage it). Lasers Surg Med 2007; 39 (4): 297-301.
35. Aydin F, Pancar GS, Senturk N, Bek Y, Yuksel EP, Canturk Tet al. (Axillary hair removal with 1064-nm Nd:YAG laser increases sweat production). Clin Exp Dermatol 2010; 35 (6): 588-92.
36. Landa N, Corrons N, Zabalza I,Azpiazu JL. (Urticaria induced by laser epilation: a clinical and histopathological study with extended follow-up in 36 patients). Lasers Surg Med 2012; 44 (5): 384-9.
37. Carter JJ,Lanigan SW. (Incidence of acneform reactions after laser hair removal). Lasers Med Sci 2006; 21 (2): 82-5.
38. Lanigan SW. (Incidence of side effects after laser hair removal). J Am Acad Dermatol 2003; 49 (5): 882-6.
39. Lapidoth M, Shafirstein G, Ben Amitai D, Hodak E, Waner M,David M. (Reticulate erythema following diode laser-assisted hair removal: a new side effect of a common procedure). J Am Acad Dermatol 2004; 51 (5): 774-7.
40. Lim SP,Lanigan SW. (A review of the adverse effects of laser hair removal). Lasers Med Sci 2006; 21 (3): 121-5.
41. Yalcindag FN,Uzun A. (Anterior uveitis associated with laser epilation of eyebrows). J Ophthalmic Inflamm Infect 2013; 3 (1): 45.
42. Shulman S,Bichler I. (Ocular complications of laser-assisted eyebrow epilation). Eye (Lond) 2009; 23 (4): 982-3.
43. Le Jeune M, Autie M, Monnet D,Brezin AP. (Ocular complications after laser epilation of eyebrows). Eur J Dermatol 2007; 17 (6): 553-4.
44. Radmanesh M. (Paradoxical hypertrichosis and terminal hair change after intense pulsed light hair removal therapy). J Dermatolog Treat 2009; 20 (1): 52-4.
45. Fodor L, Menachem M, Ramon Y, Shoshani O, Rissin Y, Eldor Let al. (Hair removal using intense pulsed light (EpiLight): patient satisfaction, our experience, and literature review). Ann Plast Surg 2005; 54 (1): 8-14.
46. Hammes S, Karsai S, Metelmann HR, Pohl L, Kaiser K, Park BHet al. (Treatment errors resulting from use of lasers and IPL by medical laypersons: results of a nationwide survey). J Dtsch Dermatol Ges 2013; 11 (2): 149-56.
47. Nisar MS, Lloyd JR,Khan T. (Laser hair removal put in the wrong hands). Dermatol Surg 2013; 39 (3 Pt 1): 480-2.
48. Nanda S,Bansal S. (Long pulsed Nd:YAG laser with inbuilt cool sapphire tip for long term hair reduction on type- IV and V skin: a prospective analysis of 200 patients). Indian J Dermatol Venereol Leprol 2010; 76 (6): 677-81.

Paylaş:

Etiketler: Lazer Epilasyon, Dr.Fatma Yıldız, Kıl Alma, Alexandrite lazer, Diode lazer,






Bize Mesaj Gönderin