Akne İzi Nedir?

Akne izi, sivilce iyileştikten sonra ciltte kalan doku bozukluğu, çukur görünüm, kabarık iz veya renk değişikliği olarak tanımlanabilir. Akne döneminde ciltte oluşan iltihap, kolajen yapısını etkileyebilir ve iyileşme sürecinde cilt yüzeyinde iz bırakabilir.

Akne izleri yalnızca estetik bir problem değildir; cilt dokusunda düzensizlik, gözenek görünümünde artış, ton eşitsizliği ve pürüzlü cilt yapısıyla birlikte görülebilir. Özellikle yüz bölgesindeki akne izleri, kişinin günlük yaşamda cilt görünümünden rahatsız olmasına neden olabilir.

Ankara akne izi tedavisi arayan kişiler için en önemli nokta, iz tipinin doğru belirlenmesidir. Çünkü her akne izi aynı değildir ve her iz tipi aynı tedaviye yanıt vermez. Tedavi planı, cilt analizi ve uzman değerlendirmesi sonrası oluşturulmalıdır.

Akne İzi Neden Oluşur?

Akne izleri, genellikle iltihaplı sivilcelerin cilt dokusunda hasar bırakması sonucu oluşur. Sivilce derin dokuları etkilediğinde cilt, iyileşme sürecinde kolajen üretir. Bu kolajen üretimi yetersiz olduğunda çukur izler, fazla olduğunda ise kabarık izler oluşabilir.

Akne izi oluşumunu artıran başlıca faktörler şunlardır:

  • İltihaplı ve derin akne lezyonları
  • Sivilceleri sıkmak veya koparmak
  • Aknenin geç tedavi edilmesi
  • Genetik yatkınlık
  • Ciltte kolajen üretiminin düzensiz olması
  • Güneş maruziyeti
  • Yanlış cilt bakım ürünleri
  • Cilt bariyerinin zayıflaması
  • Akne sonrası lekelerin korunmasız güneşle koyulaşması

Akne izlerinin oluşmasını azaltmak için aktif akne döneminde doğru tedavi ve cilt bakım planı önemlidir. İz oluştuktan sonra ise tedavi, iz tipine göre planlanmalıdır.

Akne İzi Türleri Nelerdir?

Akne izleri farklı görünümlerde olabilir. Tedavi planı oluşturulurken izlerin türü, derinliği ve yaygınlığı değerlendirilir.

Başlıca akne izi türleri şunlardır:

  • Ice pick akne izleri
  • Boxcar akne izleri
  • Rolling akne izleri
  • Atrofik yani çukur akne izleri
  • Hipertrofik yani kabarık akne izleri
  • Keloid eğilimli akne izleri
  • Akne sonrası kahverengi lekeler
  • Akne sonrası kırmızı lekeler

Bazı kişilerde birden fazla iz tipi aynı anda bulunabilir. Bu durumda tek bir tedavi yöntemi yerine kombine tedavi protokolleri gerekebilir.

Çukur Akne İzleri

Çukur akne izleri, ciltte kolajen kaybına bağlı olarak oluşan atrofik izlerdir. Yüzeyde çöküklük, gölge görünümü ve pürüzlü cilt yapısı şeklinde fark edilir. En sık yanak, şakak ve çene çevresinde görülebilir.

Çukur akne izleri kendi içinde farklı tiplere ayrılır. Dar ve derin izler, geniş tabanlı çukurlar veya dalgalı doku bozuklukları görülebilir. Bu nedenle tedavi planı yalnızca “akne izi” başlığıyla değil, iz morfolojisine göre yapılmalıdır.

Çukur akne izlerinde lazer, mikroiğneleme, Altın İğne, subcision, kimyasal peeling ve kolajen destekleyici uygulamalar kişiye göre değerlendirilebilir.

Akne Sonrası Leke ile Akne İzi Aynı mı?

Akne sonrası leke ve akne izi aynı şey değildir. Akne sonrası lekeler genellikle cilt renginde kırmızı, mor, kahverengi veya koyu alanlar şeklinde görülür. Cilt yüzeyinde çukur veya kabarıklık yoktur. Akne izi ise cilt dokusunda çöküklük, kabarıklık veya yüzey düzensizliği oluşturur.

Akne sonrası kahverengi lekeler pigment artışıyla ilişkilidir. Kırmızı lekeler ise damar yapısı ve inflamasyon sonrası kızarıklıkla ilişkili olabilir. Bu lekelerde lazer, peeling, mezoterapi ve medikal cilt bakım protokolleri değerlendirilebilir.

Çukur akne izlerinde ise cilt dokusunu yeniden yapılandırmayı ve kolajen üretimini desteklemeyi hedefleyen yöntemler ön plana çıkar. Bu nedenle doğru ayrım tedavi başarısı açısından önemlidir.

Akne İzi Tedavisi Nasıl Planlanır?

Akne izi tedavisi, izlerin tipi, derinliği, cilt rengi, aktif akne varlığı, cilt hassasiyeti ve kişinin beklentileri değerlendirilerek planlanır. Aktif ve iltihaplı akne devam ediyorsa öncelikle aknenin kontrol altına alınması gerekebilir.

Tedavi planlamasında şu kriterler dikkate alınır:

  • İz tipi
  • İz derinliği
  • İzlerin yaygınlığı
  • Cilt tipi
  • Cilt tonu
  • Aktif akne olup olmadığı
  • Leke eşlik edip etmediği
  • Keloid veya iz oluşumuna yatkınlık
  • Daha önce yapılan tedaviler
  • Güneş maruziyeti
  • İyileşme sürecine ayrılabilecek zaman

Akne izi tedavisinde çoğu zaman tek bir yöntem yeterli olmayabilir. İz tipine göre kombine tedaviler daha uygun olabilir.

Akne İzi Tedavi Yöntemleri

Akne izi tedavisinde farklı yöntemler kullanılabilir. Hangi yöntemin seçileceği, iz tipine ve kişinin cilt yapısına göre belirlenir.

Akne izi tedavisinde değerlendirilebilen başlıca yöntemler şunlardır:

  • Fraksiyonel lazer tedavileri
  • Kimyasal peeling
  • Mikroiğneleme
  • Altın İğne yani Fraksiyonel RF
  • Subcision
  • PRP destekli uygulamalar
  • Mezoterapi destekli uygulamalar
  • Dermabrazyon veya mikrodermabrazyon
  • Medikal cilt bakımı
  • Leke tedavileri
  • Kombine tedavi protokolleri

Her yöntem her akne izi için uygun değildir. Tedavi seçimi uzman değerlendirmesi sonrası yapılmalıdır.

Lazerle Akne İzi Tedavisi

Lazerle akne izi tedavisi, ciltte kontrollü yenilenme süreci oluşturarak iz görünümünü azaltmaya yardımcı olabilir. Fraksiyonel lazerler, ciltte mikro alanlar oluşturarak kolajen üretimini desteklemeyi hedefler.

Lazer tedavileri özellikle çukur akne izleri, cilt dokusu düzensizliği, gözenek görünümü ve akne sonrası leke görünümünde değerlendirilebilir. Ancak lazer seçimi cilt tipine göre dikkatli yapılmalıdır. Koyu cilt tiplerinde pigment değişikliği riski daha dikkatli yönetilmelidir.

Lazer uygulaması sonrası kızarıklık, hassasiyet, kabuklanma, geçici koyulaşma veya soyulma görülebilir. Bu nedenle işlem sonrası güneş koruması ve cilt bariyerini destekleyen bakım önemlidir.

Fraksiyonel Lazer ile Akne İzi Tedavisi

Fraksiyonel lazer, cildin tamamını değil, belirli mikro alanlarını hedefleyen bir lazer teknolojisidir. Bu yöntemle ciltte kontrollü yenilenme yanıtı oluşturularak akne izi görünümünün azaltılması hedeflenir.

Fraksiyonel lazer özellikle atrofik yani çukur akne izlerinde, cilt dokusu düzensizliklerinde ve pürüzlü cilt görünümünde değerlendirilebilir. Seans sayısı izlerin derinliğine ve cilt yanıtına göre değişir.

İşlem sonrası ciltte kızarıklık, kuruluk, kabuklanma veya hassasiyet oluşabilir. Cilt iyileşme süreci kişiden kişiye değişir. Uygun bakım yapılmadığında pigment değişikliği riski artabilir.

Kimyasal Peeling ile Akne İzi Tedavisi

Kimyasal peeling, cildin üst tabakasını kontrollü şekilde yenilemeyi hedefleyen bir uygulamadır. Akne sonrası yüzeysel lekeler, mat cilt görünümü, hafif doku düzensizlikleri ve yüzeysel izlerde destekleyici olarak kullanılabilir.

Peeling uygulamasında kullanılan içerik ve derinlik cilt tipine göre seçilmelidir. Yüzeysel peelingler daha hafif lekeler ve ton eşitsizliklerinde değerlendirilebilirken, daha derin izlerde tek başına yeterli olmayabilir.

Peeling sonrası ciltte kızarıklık, soyulma, hassasiyet ve kuruluk görülebilir. Güneş korumasına dikkat edilmezse leke artışı oluşabilir. Bu nedenle işlem sonrası bakım önemlidir.

Mikroiğneleme ile Akne İzi Tedavisi

Mikroiğneleme, ciltte kontrollü mikro kanallar oluşturarak kolajen üretimini desteklemeyi hedefleyen bir uygulamadır. Özellikle çukur akne izleri, cilt dokusu düzensizliği ve gözenek görünümünde değerlendirilebilir.

Mikroiğneleme işlemi tek başına uygulanabileceği gibi PRP veya mezoterapi gibi destekleyici uygulamalarla birlikte de planlanabilir. Amaç, cilt yenilenmesini desteklemek ve iz görünümünü kademeli olarak azaltmaya yardımcı olmaktır.

İşlem sonrası kızarıklık, hassasiyet, hafif şişlik veya küçük noktasal kanamalar görülebilir. Uygulama hijyenik koşullarda ve uzman kontrolünde yapılmalıdır.

Altın İğne ile Akne İzi Tedavisi

Altın İğne yani Fraksiyonel Radyofrekans, mikroiğnelerle cilt altına kontrollü radyofrekans enerjisi verilmesini sağlayan bir uygulamadır. Akne izi tedavisinde cilt altındaki kolajen üretimini desteklemek amacıyla değerlendirilebilir.

Altın İğne özellikle çukur akne izleri, gözenek görünümü, cilt sıkılığı ve doku kalitesi desteğinde tercih edilebilir. Fraksiyonel RF uygulamaları, lazerden farklı olarak enerji etkisini cilt altına iletir.

İşlem sonrası geçici kızarıklık, hassasiyet, hafif şişlik veya noktasal kabuklanma görülebilir. Seans planı izlerin durumuna ve cilt yanıtına göre belirlenmelidir.

Subcision ile Akne İzi Tedavisi

Subcision, özellikle rolling tip akne izlerinde değerlendirilebilen bir yöntemdir. Bu izlerde cilt altındaki fibrotik bantlar cildi aşağı doğru çekebilir ve dalgalı çukur görünüm oluşturabilir. Subcision uygulamasında bu bantların serbestleştirilmesi hedeflenir.

Subcision tek başına uygulanabileceği gibi lazer, PRP, dolgu veya mikroiğneleme gibi yöntemlerle kombine edilebilir. Hangi kombinasyonun uygun olduğu iz tipine göre belirlenmelidir.

İşlem sonrası morluk, hassasiyet, şişlik veya geçici düzensizlik görülebilir. Uygulama mutlaka deneyimli uzmanlar tarafından yapılmalıdır.

PRP Destekli Akne İzi Tedavisi

PRP, kişinin kendi kanından elde edilen trombositten zengin plazmanın cilt yenilenmesini desteklemek amacıyla kullanıldığı bir uygulamadır. Akne izi tedavisinde PRP, lazer, mikroiğneleme veya Altın İğne gibi işlemlerle kombine şekilde değerlendirilebilir.

PRP’nin amacı cilt onarım sürecini desteklemek ve işlem sonrası toparlanmaya katkı sağlamaktır. Tek başına her akne izi için yeterli olmayabilir; genellikle destekleyici bir yöntem olarak planlanır.

PRP uygunluğu kişinin sağlık durumu, kan değerleri ve uygulama hedeflerine göre değerlendirilmelidir.

Akne İzi Tedavisinde Kombine Yaklaşım

Akne izleri çoğu zaman tek tip değildir. Aynı kişide çukur iz, akne sonrası leke, gözenek görünümü ve doku düzensizliği birlikte görülebilir. Bu nedenle kombine tedavi yaklaşımı daha kapsamlı sonuç hedeflemek için değerlendirilebilir.

Kombine tedavi planında şu yöntemler birlikte ele alınabilir:

  • Fraksiyonel lazer
  • Altın İğne
  • Mikroiğneleme
  • Kimyasal peeling
  • Subcision
  • PRP
  • Leke mezoterapisi
  • Medikal cilt bakımı

Kombine planlama yapılırken cilt bariyeri, iyileşme süreci ve seans aralıkları dikkatle yönetilmelidir. Çok sık veya agresif uygulamalar ciltte hassasiyet ve leke riskini artırabilir.

Akne İzi Tedavisi Kimler İçin Uygundur?

Akne izi tedavisi; sivilce sonrası çukur, leke, doku bozukluğu veya kabarık iz görünümünden rahatsız olan kişilerde uzman değerlendirmesiyle planlanabilir.

Uygun adaylar genellikle şu özelliklere sahip olabilir:

  • Aktif aknesi kontrol altında olan kişiler
  • Çukur akne izi bulunanlar
  • Akne sonrası kahverengi veya kırmızı leke yaşayanlar
  • Cilt dokusu düzensizliği olanlar
  • Gözenek görünümünden rahatsız olanlar
  • Gerçekçi beklentiye sahip olanlar
  • İşlem sonrası bakım önerilerine uyum sağlayabilecek kişiler
  • Güneş korumasına dikkat edebilecek kişiler

Aktif ve iltihaplı akne devam ediyorsa öncelikle akne tedavisinin planlanması gerekebilir.

Akne İzi Tedavisi Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

Akne izi tedavisi bazı durumlarda ertelenebilir veya farklı yöntemler tercih edilebilir. Uygunluk, cilt yapısı ve sağlık durumu değerlendirilerek belirlenmelidir.

Aşağıdaki durumlarda dikkatli değerlendirme gerekir:

  • Aktif iltihaplı akne
  • Aktif cilt enfeksiyonu
  • Uygulama bölgesinde açık yara
  • Aktif uçuk
  • Güneş yanığı veya bronzlaşmış cilt
  • Keloid eğilimi
  • Kanama bozukluğu
  • Bazı kan sulandırıcı ilaçların kullanımı
  • Yakın dönemde yoğun peeling veya lazer işlemi
  • Gebelik ve emzirme dönemi
  • Kontrolsüz sistemik hastalıklar
  • Gerçekçi olmayan beklentiler

Uygun olmayan durumlarda cilt bariyeri desteklenebilir, aktif akne kontrol altına alınabilir veya tedavi ertelenebilir.

Akne İzi Tedavisi Kaç Seans Sürer?

Akne izi tedavisinde seans sayısı iz tipine, iz derinliğine, uygulanan yönteme, cilt tipine ve kişinin tedaviye verdiği yanıta göre değişir. Hafif yüzeysel izlerde daha kısa sürede yanıt alınabilirken, derin çukur izlerde daha uzun süreli ve kombine tedaviler gerekebilir.

Seans sayısını etkileyen faktörler şunlardır:

  • İzlerin derinliği
  • İzlerin yaygınlığı
  • İz tipi
  • Cilt tipi
  • Aktif akne varlığı
  • Kullanılan yöntem
  • Cilt yenilenme kapasitesi
  • Güneş korumasına uyum
  • İşlem sonrası bakım düzeni

Kesin seans sayısı muayene sonrası belirlenmelidir. Tek seansta tüm akne izlerinin tamamen geçeceği beklentisi doğru değildir.

Akne İzi Tedavisi Seans Aralıkları

Akne izi tedavisinde seans aralıkları uygulanan yönteme göre değişir. Lazer, Altın İğne, mikroiğneleme ve peeling gibi işlemlerde cildin toparlanma süreci farklıdır. Bu nedenle her yöntem için aynı seans aralığı uygulanmaz.

Seans aralıklarının çok kısa tutulması cilt bariyerini zorlayabilir ve hassasiyet riskini artırabilir. Çok uzun aralıklar ise tedavi sürecini uzatabilir. En doğru seans planı uzman tarafından oluşturulmalıdır.

İlk seanslardan sonra cildin yanıtı değerlendirilir. Gerekirse yöntem, seans aralığı veya kombine tedavi planı güncellenebilir.

Akne İzi Tedavisi Öncesi Nelere Dikkat Edilmelidir?

Akne izi tedavisi öncesinde cildin işlem için uygun durumda olması gerekir. Aktif akne, tahriş, güneş yanığı veya cilt enfeksiyonu varsa işlem ertelenebilir.

İşlem öncesi dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

  • Aktif akne varsa uzmanla paylaşmak
  • Güneşten korunmak
  • Bronzlaşmış ciltle işlem yaptırmamak
  • Solaryumdan kaçınmak
  • Retinol ve asitli ürünleri uzman önerisine göre düzenlemek
  • Kan sulandırıcı ilaç kullanımı varsa bildirmek
  • Aktif uçuk, yara veya enfeksiyon varsa bilgi vermek
  • Daha önce yapılan lazer, peeling veya iz tedavilerini paylaşmak
  • İşlem günü cildi temiz tutmak
  • Gerçekçi beklenti oluşturmak

Doğru hazırlık, işlem sonrası hassasiyet ve pigment değişikliği riskini azaltmaya yardımcı olur.

Akne İzi Tedavisi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Akne izi tedavisi sonrası ciltte geçici kızarıklık, hassasiyet, kuruluk, hafif şişlik, kabuklanma veya soyulma görülebilir. Bu etkiler uygulanan yönteme göre değişir.

İşlem sonrası dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

  • Cildi güneşten korumak
  • Yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanmak
  • Cildi düzenli nemlendirmek
  • Kabukları koparmamak
  • Kese, peeling ve asitli ürünleri ertelemek
  • Sauna, hamam ve yoğun sıcak ortamlardan kaçınmak
  • Uygulama bölgesini kaşımamak veya ovuşturmamak
  • Uzman önerisi dışında aktif içerikli ürün kullanmamak
  • Beklenmeyen ağrı, akıntı, yoğun kızarıklık veya kabarmada kliniğe başvurmak

Akne izi tedavisinde işlem sonrası bakım, tedavi yanıtı ve yan etki riskinin yönetimi açısından önemlidir.

Akne İzi Tedavisinin Riskleri ve Yan Etkileri

Akne izi tedavisinde kullanılan yönteme bağlı olarak bazı yan etkiler görülebilir. En sık görülen etkiler kızarıklık, hassasiyet, hafif şişlik, kuruluk, soyulma, kabuklanma ve geçici yanma hissidir.

Daha nadir durumlarda ciltte hiperpigmentasyon, hipopigmentasyon, enfeksiyon, yanık, uzun süren kızarıklık, iz artışı veya keloid benzeri reaksiyonlar görülebilir. Bu riskler özellikle koyu cilt tiplerinde, bronzlaşmış ciltte, agresif uygulamalarda veya işlem sonrası güneş korumasına dikkat edilmediğinde artabilir.

Bu nedenle akne izi tedavisi mutlaka cilt tipi, iz tipi ve sağlık durumu değerlendirilerek planlanmalıdır.

Akne İzi Tedavisinde Öncesi Sonrası Değerlendirme

Akne izi tedavisinde öncesi ve sonrası değerlendirme, tedavi sürecini takip etmek için önemlidir. İşlem öncesi cilt fotoğrafları, iz derinliği ve doku görünümü kayıt altına alınabilir. Bu sayede seanslar arasında ciltteki değişim daha objektif şekilde takip edilebilir.

Öncesi sonrası görseller, herkes için aynı sonucu garanti etmez. Çünkü her kişinin cilt yapısı, iz derinliği, iyileşme kapasitesi ve tedaviye yanıtı farklıdır. Bu görseller yalnızca tedavi takibi ve bilgilendirme amacıyla kullanılmalıdır.

Akne izi tedavisinde gerçekçi beklenti önemlidir. Amaç izleri tamamen yok etmeyi garanti etmek değil, iz görünümünü azaltmaya ve cilt dokusunu daha dengeli göstermeye yardımcı olmaktır.

Ankara Life Polikliniği’nde Akne İzi Tedavisi

Ankara Life Polikliniği’nde akne izi tedavisi; iz tipi, iz derinliği, aktif akne durumu, cilt tipi, cilt tonu, leke eşlik edip etmediği ve kişinin beklentileri değerlendirilerek planlanır. Her kişiye aynı tedavi protokolü uygulanmaz.

Çukur akne izleri, akne sonrası lekeler, cilt dokusu düzensizliği ve gözenek görünümünde lazer, kimyasal peeling, mikroiğneleme, Altın İğne, PRP destekli uygulamalar ve kombine tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Ankara, Çankaya ve Kızılay çevresinde akne izi tedavisi yaptırmak isteyen kişiler için Ankara Life Polikliniği; medikal yaklaşım, kişiye özel değerlendirme ve güvenli uygulama süreciyle hizmet sunar.

Ankara Life Polikliniği Randevu ve Değerlendirme

Akne izlerinizin hangi tedavi yöntemine uygun olduğunu öğrenmek için öncelikle iz tipi ve cilt yapınızın değerlendirilmesi gerekir. Ankara Life Polikliniği’nde akne izi tedavisi hakkında bilgi almak ve kişiye özel tedavi planı oluşturmak için randevu alabilirsiniz.

Akne İzi Tedavisinde  Sıkça Sorulan Sorular

Akne izi tedavisi nedir?

Akne izi tedavisi, sivilce sonrası oluşan çukur, leke, doku bozukluğu veya kabarık iz görünümünü azaltmaya yardımcı olan uygulamaları kapsar. Tedavi yöntemi iz tipine göre belirlenir.

Akne izi ile akne lekesi aynı şey mi?

Hayır. Akne lekesi genellikle cilt renginde kahverengi, kırmızı veya mor değişikliktir. Akne izi ise cilt dokusunda çukur, kabarıklık veya yüzey bozukluğu oluşturur. Tedavi planı bu ayrıma göre yapılmalıdır.

Akne izi tedavisi izleri tamamen geçirir mi?

Akne izi tedavisi iz görünümünü azaltmaya ve cilt dokusunu daha dengeli göstermeye yardımcı olabilir. Ancak izlerin tamamen geçeceği veya herkes için aynı sonucun alınacağı garanti edilemez.

Çukur akne izleri tedavi edilebilir mi?

Çukur akne izlerinde lazer, mikroiğneleme, Altın İğne, subcision, kimyasal peeling ve PRP destekli uygulamalar değerlendirilebilir. Tedavi planı iz derinliğine ve cilt yapısına göre belirlenir.

Akne izi tedavisi kaç seans sürer?

Seans sayısı iz tipine, derinliğine, kullanılan yönteme ve kişinin cilt yanıtına göre değişir. Genellikle birden fazla seans gerekebilir. Net plan uzman değerlendirmesi sonrası oluşturulur.

Akne izi tedavisi acı verir mi?

Uygulama sırasında hafif batma, sıcaklık, yanma veya hassasiyet hissi olabilir. Hissedilen rahatsızlık kullanılan yönteme, bölgeye ve kişinin ağrı eşiğine göre değişir.

Akne izi tedavisi sonrası kızarıklık olur mu?

Evet. Lazer, peeling, mikroiğneleme veya Altın İğne sonrası geçici kızarıklık, hassasiyet, kuruluk veya soyulma görülebilir. Bu etkiler uygulama türüne göre değişir.

Aktif sivilce varken akne izi tedavisi yapılır mı?

Aktif ve iltihaplı akne varsa öncelikle aknenin kontrol altına alınması gerekebilir. Aktif akne devam ederken bazı iz tedavileri cilt hassasiyetini artırabilir.

Akne izi tedavisi sonrası güneşe çıkılır mı?

İşlem sonrası cilt güneşe karşı hassas olabilir. Doğrudan güneş maruziyetinden kaçınmak ve yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanmak önemlidir. Güneş koruması leke riskini azaltmaya yardımcı olur.

Akne izi tedavisinde hangi yöntem daha etkilidir?

En etkili yöntem iz tipine göre değişir. Çukur izlerde lazer, mikroiğneleme, Altın İğne veya subcision; yüzeysel lekelerde peeling, lazer veya mezoterapi değerlendirilebilir. En doğru plan muayene sonrası belirlenir.