El Bölgesinde Görülebilen Hastalıklar ve Tedavileri Nelerdir?

Ellerin hem kozmetik hem de fonksiyonel önemi çok büyüktür. Bu nedenle el derisini etkileyen hastalıkların doğru tanısı ve tedavisi, hem fiziksel hem psikolojik açıdan hastaların yaşam kalitesi için çok önemlidir. El bölgesindeki deri hastalıkları, sadece el derisine lokalize olabileceği gibi, başka bölgeleri de tutan hastalıkların seyri sırasında da el üzerinde görülebilir.

Enfeksiyöz Hastalıklar

1. Tinea Manuum (El Mantarları)

  • Etkenler: Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum

  • Klinik: El sırtında kızarık, pul pul plaklar; avuç içlerinde kalınlaşma, kuru deri; parmak aralarında erozyon ve masere lezyonlar. Genellikle tek taraflı ve ayak mantarına eşlik eder.

  • Tedavi: 6-8 hafta topikal antifungal; gerekirse sistemik terbinafin, itrakonazol, griseofulvin.

2. Verruca Vulgaris (Siğil)

  • Etken: Human papilloma virüs (HPV) tip 1, 2, 4, 27, 54

  • Klinik: El sırtı ve parmaklarda kalın, kabarık papüller, siyah noktalı (kanama alanları).

  • Tedavi: Krioterapi, lazer, topikal imiquimod, 5-florourasil, salisilik asit.

3. El-Ayak-Ağız Hastalığı

  • Etken: Enterovirüsler (Coxsackievirus, Echovirus)

  • Klinik: Özellikle 5 yaş altı çocuklarda ağız çevresi, avuç içi ve ayak tabanında kırmızı döküntüler, veziküller.

  • Tedavi: Spesifik yok; destekleyici, semptomatik bakım.

4. Herpetik Dolama (Uçuk)

  • Etken: HSV tip 1 (küçük çocuklarda), HSV tip 2 (erişkinlerde)

  • Klinik: Parmaklarda ağrılı, ödemli, veziküllü lezyonlar.

  • Tedavi: Sistemik ve topikal antiviral ilaçlar (erken dönemde uygulanmalı).

5. Tüberkülozis Kutis Verrukoza

  • Etken: Mycobacterium tuberculosis

  • Klinik: Eller ve dirseklerde verrüköz plaklar, püy ve keratinöz akıntı olabilir.

  • Tedavi: Uzun süreli antitüberküloz ilaç tedavisi (4-6 ay).

6. Orf (Ektima Kontagiyozum)

  • Etken: Orf virüsü (parapoxvirus)

  • Klinik: Çiftçi, kasap gibi meslek gruplarında, ellerde makülopapüller, nodüller, skar bırakmadan iyileşen lezyonlar.

  • Tedavi: Spesifik tedavi yok; lokal bakım.

7. Sporotrikoz (Gül Dikeni Hastalığı)

  • Etken: Sporothrix schenkii

  • Klinik: Travma sonrası tek papül, ilerleyerek nodüller ve ülserler; lenfatik yayılım.

  • Tedavi: Oral potasyum iyodür veya itrakonazol; ağır olgularda amfoterisin B.

İnflamatuar Deri Hastalıkları

1. İrritan Kontakt Dermatiti

  • Sebep: Deriyi tahriş eden kimyasal maddeler (asit, alkali, deterjan, sabun, çözücüler)

  • Klinik: Kızarıklık, ödem, kabarcık, erozyon, ağrı, yanma.

  • Tedavi: Tahriş eden madde teması kesilmeli, lokal bakım, topikal steroid ve yara bakımı.

2. Alerjik Kontakt Dermatiti

  • Sebep: Nikel, kozmetik ürünler, lastik, reçineler, bitkiler gibi alerjenler

  • Klinik: Temas alanında kaşıntılı kızarık, kabarcıklar, kuruluk, çatlaklar, kronikleşebilir.

  • Tedavi: Alerjen teması engellenmeli, akut evrede topikal steroidler, kronik evrede nemlendiriciler ve gerektiğinde sistemik tedavi.