Psöriyaziste Lazer Tedavisi Nedir?

Etkili Yöntemler ve Bilimsel Verilerle Rehber

Psöriyazis (sedef hastalığı), kronik seyirli, inflamatuar bir cilt hastalığıdır. Bu hastalıkta tedavi, hastanın yaşından cinsiyetine, gebelik-emzirme durumundan iç organ hastalığı varlığına, lezyonların yaygınlığı ve yerleşim yerine kadar birçok faktöre bağlı olarak planlanmaktadır. Uzun süreli bir hastalık olması nedeniyle, tedavi seçiminde yan etkilerin az olması ve uygulamanın kolaylığı da oldukça önemlidir.

Günümüzde psöriyazis tedavisinde topikal tedavi, fototerapi, sistemik tedaviler ve lazer uygulamaları yer almaktadır. Ancak topikal tedaviler hastalar tarafından zahmetli bulunmakta, fototerapi sağlam deride istenmeyen etkilere yol açabilmekte ve sistemik tedavilerde ciddi yan etkiler gündeme gelmektedir. Bu nedenlerle yalnızca lezyon üzerine uygulanabilen lazer tedavilerine ilgi giderek artmaktadır.

308 nm Excimer Lazer Tedavisi (Hedefe Yönelik Fototerapi)

Excimer lazer, psöriyazis başta olmak üzere birçok dermatolojik hastalıkta kullanılan yeni nesil bir fototerapi yöntemidir. 308 nm dalga boyunda çalışır ve darbant UVB’ye oldukça yakındır. Bu tedavi, yüksek doz UV ışınlarını yalnızca lezyonlu bölgeye ulaştırarak sağlam derinin zarar görmesini önler.

Excimer Lazerin Avantajları:

  • Sağlam deride UV’ye bağlı yan etkileri azaltır.

  • Uygulama süresi kısadır.

  • Yüksek doz enerjiyi sadece lezyonlu alana ilettiği için tedavi hızlı sonuç verir.

  • Burun, kulak, saçlı deri, genital bölge gibi anatomik olarak ulaşılması zor alanlara uygulanabilir.

  • Çocuk hastalarda da kullanılabilir.

Tedavi dozu genellikle minimal eritem dozunun 8-16 katı arasında değişmekte olup, plaklar incelene veya hiperpigmentasyon görülene kadar devam edilir. Haftada 1-3 kez arası uygulanabilir ve 1 ila 6 seans yeterli olabilir. Yan etkiler arasında yanma, eritem, purpura, pigmentasyon değişiklikleri ve nadiren bül oluşumu yer alır. Fotosensitivite, lupus, deri kanseri riski veya öyküsü olanlarda, fotosensitiviteye neden olan ilaç kullananlarda uygulanmamalıdır.

1997’den bu yana kullanılan excimer lazer, özellikle diğer tedavilere dirençli, lokalize lezyonlarda etkili bulunmuştur. Saçlı deri, genital bölge, diz ve dirsek gibi dirençli bölgelerde oldukça başarılı sonuçlar vermiştir.

Excimer Lazer vs Darbant UVB

Köllner ve arkadaşları, 308 nm excimer lazer, excimer lamba ve 311 nm UVB karşılaştırmalı bir çalışmada anlamlı fark bulmamış; ancak lazer tedavisinde kümülatif dozun daha düşük olduğunu bildirmiştir. Başka çalışmalarda ise excimer lazerin daha etkili olduğu vurgulanmıştır.

Hasta Memnuniyeti

2002 yılında yapılan bir çalışmada, UVB lazer tedavisi uygulanan 124 olgunun %55’i tedaviden memnun kaldığını belirtmiştir. Başka bir çalışmada iyileşme oranı UVB lazerde %75, klasik fototerapide %46 olarak bildirilmiştir. Excimer lazerin plasebo ve bazı topikal tedavilere göre daha etkili olduğu da literatürde yer almaktadır.

Kombinasyon Tedavileri

Excimer lazer; flumetazon/salisilik asit, kalsipotrien, ditranol gibi topikal tedavilerle birlikte daha etkili sonuçlar vermektedir. Çocuk hastalarda da etkili ve güvenlidir.

Remisyon Süresi ve İdame Tedavi

Remisyonda kalma süresi çalışmalara göre değişmekle birlikte, 3 ay ile 1 yıl arasında değişmektedir. İdame tedavide haftalık, iki haftada bir ve aylık uygulamalar önerilmiştir.

CO2 Lazer Tedavisi

CO2 lazerle ilgili PubMed’de yalnızca üç çalışma yer almakta ve bunlardan sadece biri olumlu sonuç bildirmiştir. Genel kanaat, CO2 lazerin psöriyaziste etkili olmadığı ve günümüzde kullanılmadığı yönündedir.

Er:YAG Lazer Tedavisi

Erbium:YAG lazer yalnızca bir çalışmada, metotreksat emilimini artırmak amacıyla hayvan modellerinde kullanılmıştır. Klinik kullanımı henüz yaygın değildir.

Nd:YAG Lazer Tedavisi

Nd:YAG lazerin 1064 nm dalga boyundaki formu dirençli psöriyazis plaklarında damarlar üzerindeki etkisiyle olumlu sonuçlar vermiştir. 1320 nm Nd:YAG ise 3 ay süreli iyilik hali sağlamış, ancak bazı olgularda erken tekrarlama gözlenmiştir.

Puls Boya Lazer (PBL) Tedavisi

595 nm dalga boyundaki Puls Boya Lazer, özellikle tırnak psöriyazisinde etkili bulunmuştur. Hem uzun hem kısa puls süresi başarılı sonuçlar vermiştir. PBL tedavisi ayda bir uygulanmakta ve yüksek hasta memnuniyeti bildirilmiştir.

Sonuç

Mevcut literatür verilerine göre, psöriyazis tedavisinde deri lezyonları için en etkili lazer tedavisi 308 nm Excimer Lazer, tırnak lezyonları içinse Puls Boya Lazer olarak öne çıkmaktadır. Excimer lazer hem çocuk hem yetişkin hastalarda etkili ve güvenli bir seçenektir. Özellikle topikal tedavilerle kombine edildiğinde sonuçlar daha başarılı olmaktadır.

Psöriyazis tedavisinde lazer uygulamalarıyla ilgili detaylı bilgi ve bireysel değerlendirme için dermatoloji uzmanı Dr. Fatma ile iletişime geçebilir, Ankara Life üzerinden randevu alabilirsiniz.