Vitiligo nasıl  tedavi edilir?

Vitiligo tedavisinde en sık  topikal tedaviler yani kremler kullanılmaktadır, kullanılan bazı kremler ve etkileri şunlardır:

Kortikosteroid Kremler

Kortikosteroid kremler, vücudun reaksiyonunu azaltarak, vitiligonun etkilerini hafifletir. Özellikle güçlü olanları (potent kortikosteroidler) ilk tedavi seçeneğidir. Güneşe maruz kalan bölgelerde daha iyi sonuç verirken, el ve ayak gibi alanlarda yanıt daha azdır.

Uzun süreli kullanımda ciltte incelme, çatlak, damarların belirginleşmesi ve sivilce gibi yan etkiler görülebilir. Bu yan etkileri azaltmak için tedaviye ara verilmesi ya da daha hafif etkili kremlere geçilmesi gerekmektedir.

 Kalsinörin İnhibitörü Kremler

Bu ilaçlar, ciltteki pigment hücrelerini (melanosit) canlandırır. Yan etkileri az olduğu için yüz ve boyun bölgesinde tercih edilir. Günde iki kez sürülmesi ve en az 6 ay kullanılması önerilir. Hafif güneş ışığı ile tedavi desteklenebilir. Yüz ve boyun bölgeleri en iyi sonuç veren alanlardır, el ve ayaklarda ise sonuçlar daha zayıftır.

D Vitamini Kremleri

D vitamini, bağışıklık sistemini düzenler ve pigment hücrelerinin gelişimini destekler. Tek başına çok etkili olmasa da diğer tedavilerle birlikte kullanıldığında fayda sağlar.

 Psödokatalaz ve Süperoksid Dismutaz

Vitiligonun, ciltte zararlı maddelerin (hidrojen peroksid) birikmesiyle ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu kremler, bu zararlı maddeleri azaltarak pigment kaybını önlemeye yardımcı olur.

5-Fluorourasil (5-FU)

Bu ilaç genellikle ciltteki bazı lezyonları tedavi etmek için kullanılır. Ancak, pigmentasyonu artırıcı etkileri olduğu fark edilmiştir ve vitiligoda renklenmenin geri kazanılmasına yardımcı olabilir.

Metotreksat (MTX)

Metotreksat, bağışıklık sistemini düzenler ve iltihabı azaltır. Vitiligolu hastalarda renklenmeyi (repigmentasyonu) artırabilir. Özellikle %1 jel formu, günde 2 kez uygulanarak 12 hafta boyunca folik asit desteğiyle birlikte kullanıldığında etkili bulunmuştur.

Prostaglandin F2 Alfa Analogları

Bu ilaçlar, genelde göz tansiyonu (glokom) tedavisinde kullanılır. Ancak glokom hastalarında göz çevresinde koyulaşma gözlemlenmiştir. Bu durum, pigment oluşumunu artırdığı için vitiligo tedavisinde de kullanılmasına yol açmıştır.

Fibroblast Büyüme Faktörü (bFGF)

Bu tedavi, ciltteki pigment hücrelerini (melanosit) hareketlendirmeye yardımcı olur ve vitiligo tedavisinde kullanılabilir.

Janus Kinaz (JAK) İnhibitörleri

JAK inhibitörleri, bağışıklık sistemini düzenleyerek ciltteki iltihaplanmayı azaltır ve pigment hücrelerini destekler.

Tofasitinib ve Ruxolitinib, bu gruba giren ilaçlardır.

Ruxolitinib kremi, %1.5 oranında, günde 2 kez yüz ve diğer bölgelerde kullanılır. Yüzdeki lezyonlar bu tedaviye daha iyi yanıt verir.

Yan etkiler arasında kızarıklık, kaşıntı, hafif koyulaşma ve bazen geçici sivilce sayılabilir.

Vitiligo İçin Sistemik Tedavi Yöntemleri

Vitiligo tedavisi gerekli durumlarda özellikle vitiligo lezyonları hızlı yayılan hastalarda sistemik tedavi tüm vücuda yayılacak şekilde ilaç kullanmayı gerektirir.  Siztemik olarak kullanılan ilaçlar şunlardır;

Kortikosteroidler

Kortikosteroidler, bağışıklık sistemini baskılayarak hastalığın ilerlemesini durdurur ve ciltte renklenmeyi destekler.Genellikle hızla yayılan vitiligo için tercih edilir. Yükleme tedavisi sıkça kullanılır: Örneğin, betametazon veya deksametazon 5 mg dozda haftada 2 gün üst üste alınır. Tedavi, 4 ay boyunca ya da tamamen iyileşme sağlanana kadar devam eder.

 Apremilast

Apremilast, bağışıklık sistemini düzenleyen bir ilaçtır. Hücre içi enzimleri etkileyerek iltihabı azaltır. Baş ağrısı, mide bulantısı ve karın ağrısı gibi yan etkileri olabilir.

JAK İnhibitörleri

Bu grup ilaçlar, bağışıklık sistemini düzenler ve ciltte renklenmeyi artırabilir. Tofasitinib ve Ruxolitinib gibi ilaçlar kullanılır.

 Minosiklin

Minosiklin, bir antibiyotiktir. Cilt hücrelerini oksidatif stresten korur ve hastalığın erken evrelerinde etkili olabilir.

 Statinler

Kolesterol düşürücü bu ilaçlar, aynı zamanda iltihabı azaltıcı etkileri sayesinde vitiligo tedavisinde denenmektedir.

Metotreksat (MTX)

Metotreksat, iltihaplı ve bağışıklık sistemiyle ilgili hastalıklarda kullanılan bir ilaçtır. Vitiligo tedavisinde renklenmeyi destekleyebilir.

Azatiyoprin

Bağışıklık sistemini baskılayıcı bir ilaçtır. Hücre yenilenmesini yavaşlatarak vitiligoda olumlu etkiler gösterebilir.

Siklosporin

Bağışıklık sistemini düzenleyen güçlü bir ilaçtır. Hem hastalığın ilerlemesini durdurur hem de ciltte renklenmeyi artırabilir.