Vitiligo Tedavisi Nedir?
-
Vitiligo, epidermal melanosit kaybına bağlı gelişen bir pigmentasyon bozukluğudur.
-
Görülme sıklığı %0,5-1’dir.
-
Klinik olarak beyaz maküller, kıllarda beyazlama ile seyreder.
-
Psikososyal etkileri büyüktür.
-
Etyopatogenezinde: genetik yatkınlık, otoimmunite, oksidatif stres, nöral ve viral etkenler suçlanmaktadır.
Klasik Tedaviler
-
Topikal kortikosteroidler, kalsinörin inhibitörleri, vitamin D analogları, fototerapi, greftleme, melanosit transplantasyonu, depigmentasyon gibi yöntemler kullanılır.
-
Ancak konvansiyonel tedavilerle her zaman yeterli başarı sağlanamamaktadır.
LAZER TEDAVİLERİ
1. Excimer Lazer (308 nm)
-
Monokromatik UVB ışığı sağlar.
-
Spot çapı 14–30 mm.
-
Yüz, boyun gibi UV’ye duyarlı alanlarda etkili.
-
Tedavi haftada 2–3 kez uygulanır.
-
Orta derecede eritem tedavi dozu olarak kabul edilir.
-
Etki mekanizması: Melanosit proliferasyonu, T lenfosit apoptozu.
-
Kombinasyon tedavilerle (topikal steroidler, takrolimus) başarı oranı artar.
-
Yan etkiler: Eritem, ödem, yanma; geniş alanlarda maliyetli.
2. Low-Level Laser Therapy (LLLT)
-
Düşük doz kırmızı ya da yakın infrared ışık kullanılır (örn. HeNe lazer – 632 nm).
-
Hücre yenilenmesini destekler.
-
Segmental vitiligoda etkilidir.
-
%60’a varan repigmentasyon oranları bildirilmiştir.
-
Etkisi sinir büyüme faktörü salınımı ve melanosit aktivasyonu ile ilişkilidir.
3. Fraksiyonel Lazerler
-
Fraksiyonel CO₂ lazer, Er-YAG lazer gibi cihazlar kullanılır.
-
Özellikle eller/ayaklar gibi tedaviye dirençli bölgelerde etkilidir.
-
Etki mekanizması: Sitokin salınımı, büyüme faktörleri, melanosit migrasyonu.
-
Kombinasyon tedavilerle etkinlik artar (ör. db-UVB ile).
4. Q-Switched Lazerler (Depigmentasyon Amaçlı)
-
Q-Switched Ruby (694 nm), Alexandrite (755 nm), Nd:YAG (532/1064 nm) lazerler.
-
Yaygın tutulum (> %60) olan vakalarda tercih edilir.
-
Melanositleri hedef alarak kalıcı depigmentasyon sağlar.
-
Çalışmalarda %15–100 arasında değişen başarı oranları bildirilmiştir.
-
Avantajları: Kısa tedavi süresi, skar riski düşük.
-
Dezavantajlar: Ağrı, yüksek maliyet, bazen lokal anestezi gerekebilir.
SONUÇ
-
Lazer tedavileri, özellikle konvansiyonel tedavilere dirençli vitiligo olgularında önemli bir seçenek haline gelmiştir.
-
En iyi sonuçlar, kombinasyon tedavileri ile alınmakta; bu sayede hasta memnuniyeti ve repigmentasyon oranı artmaktadır.
-
Excimer lazer, lokalize ve UV'ye duyarlı bölgelerde öncelikli tercih olabilir.
-
LLLT, sinir hasarı olan segmental vitiligoda önerilir.
-
Fraksiyonel lazerler, dirençli bölgelerde etkili olabilir.
-
Q-switched lazerler, yaygın vitiligoda depigmentasyon sağlamak için uygundur.
