Aşırı Terleme (Hiperhidroz) Neden Olur ?  Nasıl Tedavi Edilir ?

Hiperhidroz, ekrin ter bezlerinin aşırı çalışması sonucu oluşan ve genellikle duygusal veya diğer uyaranlara karşı aşırı terleme ile karakterize edilen bir durumdur. Bu durum, bireylerin özel ve iş yaşamında ciddi psikososyal strese neden olabilir. Hiperhidroz, bazen hiçbir sebep olmaksızın (idiopatik) ortaya çıkarken, bazı durumlarda altta yatan bir hastalığa bağlı olarak da gelişebilir. Ayrıca, merkezi sempatik sinir sistemindeki düzensizliklerin de idyopatik hiperhidrozun olası bir nedeni olduğu düşünülmektedir. İdyopatik hiperhidroz genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde başlar. Ancak daha ileri yaşlarda başlarsa, altta yatan başka bir hastalık olup olmadığı araştırılmalıdır. İdyopatik hiperhidrozun görülme sıklığı %0.6 ile %1 arasında değişmektedir ve Japon toplumunda bu oran diğer etnik gruplardan 20 kat daha fazladır.

Hiperhidroz Türleri ve Özellikleri

Lokal hiperhidroz, vücudun belirli bölgelerinde yoğunlaşan bir terleme türüdür ve genellikle koltuk altı, avuç içi ve ayak tabanlarında görülür. Koltuk altı hiperhidrozu genellikle ergenlik döneminde başlar ve sıklıkla avuç içi hiperhidrozu ile birlikte görülür. Fokal hiperhidroz bazen Raynaud hastalığı, romatoid artrit, eritromelalji gibi başka hastalıklarla birlikte ortaya çıkabilir. Hiperhidroz, sürekli veya aralıklı olabilir. Sürekli hiperhidroz yaz aylarında kötüleşir ve genellikle duygusal faktörlerden etkilenmez. Aralıklı hiperhidroz ise yıl boyunca devam eder ve duygusal durumlarla tetiklenebilir.

Hiperhidroz Tanısı

Aşırı terleme şikayetiyle başvuran hastalarda terlemenin fizyolojik mi, semptomatik mi yoksa idyopatik mi olduğunun ayırt edilmesi önemlidir. Örneğin, egzersiz sonrası veya baharatlı yiyeceklerle ortaya çıkan terleme fizyolojik olarak değerlendirilirken, altta yatan endokrin (hipertiroidi, diyabet) veya nörolojik bir hastalığın varlığı semptomatik hiperhidroz olarak sınıflandırılır. Tanı koymak için fiziksel muayene, gerekli laboratuvar testleri ve terleme alanlarını belirlemek için iyot-nişasta testi gibi yöntemler kullanılabilir.

Hiperhidroz Tedavisi

Hiperhidroz tedavisinde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

  1. Lokal Tedaviler: Antiperspiranlar ter bezlerinin aktivitesini azaltarak ilk tercih edilen tedavi yöntemlerindendir.
  2. İyontoforez: Özellikle avuç içi ve ayak tabanındaki terleme için musluk suyu ile uygulanan bir yöntemdir. Antikolinerjik ilaçlarla birlikte de kullanılabilir.
  3. Botulinum Toksin Enjeksiyonları (Botulinum toksini): Ter bezlerinin sinir uyarılarını geçici olarak bloke ederek etki gösterir.
  4. Cerrahi Yöntemler: Diğer tedavilere yanıt alınamayan durumlarda tercih edilir. Genellikle sinirlerin kesilmesi veya tahrip edilmesini içerir.
  5. Alternatif Yöntemler: Bitkisel tedaviler, gevşeme egzersizleri, sistemik ilaçlar ve stanger banyoları da seçenekler arasındadır.

Günlük Yaşam Önerileri

Hiperhidrozlu bireyler için şu öneriler faydalı olabilir:

  • Koltuk altlarını antibakteriyel sabunlarla günde iki kez yıkamak,
  • Kat kat giyimden kaçınmak ve hava alabilen doğal kumaşlar tercih etmek,
  • Günlük çorap değiştirmek ve deri tabanlı ayakkabılar kullanmak,
  • Kahve, alkol ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmak.

Hiperhidroz, bireylerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Ancak doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile bu durumun yönetimi mümkündür.